Donja Gradina, sjećanje na logore smrti i veliko stradanje Roma

Obilježavanju Dana sjećanje na stradanje Roma tokom Drugog svjetskog rata prisustvovali su predsjedavajući Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH Ognjen Tadić i predsjedavajući Zajedničke komisije parlamenta BiH za ljudska prava, Borislav Bojić

1884
Foto: Udar

Sabira Hašimović, predsjednica je Udrženja žena Romkinja iz Bijeljine. Ona kaže da je veoma bitno doći 2. avgusta u Donju Gradinu kada se obilježava Međunarodni dan sjećanja na genocid nad Romima u Drugom svetskom ratu.

Govori da tim ljudima koju su stradali, treba odati počast i sjetiti ih se ne samo na ovaj dan, već i kroz druge programske aktivnosti romskih udruženja podsjećati na njihova stradanja.

„Mi ovim dolaskom želimo da kažemo da smo uz njih, da ih nikada nećemo zaboraviti, i da ćemo ih se sjećati i to prenositi i našoj omladini, da znaju o tim zločinima“, rekla je Sabira sa puno emocija za portal Udar.

Sabira Hašimović (Foto: Udar)

Naglasila je da o ovom događaju treba učiti i mlade generacije Roma i Romkinja koje se i u 21. vijeku suočavaju sa diskriminatorskim odnosom prema Romima „samo zato što su pripadnici tog naroda“.

„Moramo svi zajedno, i Romi i nadležne institucije, raditi na suzbijanju u smanjenju diskriminacije Roma“, naglasila je Hašimović.

Pomen u Spomen-području Donja Gradina kod Kozarske Dubice  organizovala je Ženska romska mreža „Uspjeh“ uz podršku Misije OSCE u BiH. U prisustvu predstavnika  romskih udruženja iz cijele BiH, polagnjem vijenaca i cvijeća i prigodnim govorima, obilježen je Međunarodni dan sjećanja na romske žrtve  genocida u Drugom svjetskom ratu.

Na današnji dan 1944. godine, u jednoj noći u koncentracionom logoru Aušvic, ubijeno je 2.897 Roma. Procjenjuje se da je u Drugom svjetskom ratu u Evropi od strane nacističkih režima ubijeno pola miliona Roma.

Ovo je drugi put da se u BiH obilježava Dan sjećanja na stradanje Roma u Drugom svjetskom ratu. Ove godine skromno, ali i dostojanstveno obilježen je ovaj tragični datum važan u istoriji romskog naroda.

Masovna hapšenja Roma na teritoriji Nezavisne Države Hrvatske i njihove deportacije u Jasenovac, počele su u maju 1942. godine. U ovom sistemu logora smrti na najsvirepiji način ubijeno je njih oko 40 hiljada, rekao je viši kustos u Spomen području Donja Gradina, Dejan Motl, koji je nakon polaganja vijenaca, održao predavanje  o stradanju Roma  u Donjoj Gradini.

Ovo  stratište, u kome su stradali Srbi, Romi, Jevreji i antifašisti, posjetili su predstavnici Roma iz cijele BiH, došavši da odaju počast svojim sunarodnicima  i precima koji su na najmonstruznije načine i ubijani u Donjoj Gradini.

Safija Mustafić iz Tuzle, kazala je za romski portal “Udar” da je došla u Donju Gradinu da oda počast svim stradalim Romima, kao i članovima njene porodice koji su ubijeni u Jasenovcu. Safija nam je rekla da su njena tetka, majčina sestra i njenih četvero djece odvedeni u Jasenovac i tamo ubijeni. Safijina majka je tada imala šest godina, i ovi zločini su joj se duboko urezali u pamćenje, o čemu je pričala i Safiji.

Foto: Udar

Fatimi Osmanović iz Tuzle, kako kaže, u Drugom svjetsko ratu ubijena su dva strica. Kaže da je njena majka sigurnu smrt izbjegla tako što je kao jedanaestogodišnja djevojčica, ispala iz voza kojim su deportovali ljude u logor Jasenovac.

Ali, sreću da prežive, nisu imali Fatimina dva strica, koji su vozom iz Tuzle deportovani u Jasenovac i tamo ubijeni. Nikada ništa nisu saznali o njima, rekla je Fatima za naš portal. Dodaje da je došla da se pokloni sjenima svojim stradalih rođaka, ali i svim Romima koji su mučki ubijeni u Drugom svjetskom ratu.

Zemina Vehabović (Foto: Udar)

Predsjednica Udruženja žena Romkinja “Centar za majke” iz Kaknja, Zemina Vehabović, kazala je da je prvi put u Donjoj Gradini, te da bi trebalo da ovo postane tradicija za sve Rome i da na ovaj dan dođu u Donju Gradinu, te odaju počast svojim sunarodnicina, аli i pripadnicima ostalih naroda koji su bili žrtve ustaškog i nacističkog režima u Drugom svjetskom ratu.

Istakla je da bi bilo neophodno organizovati posjetu i Jasenovcu u Republici Hrvatskoj. U Jasenovcu je, priča Zemina, ubijen njen pradjed po majci.

„Mladi treba da znaju o stradanjima Roma, ali i drugih naroda, koji su bili žrtve ustaškog režima u NDH i nacističkoj Njemačkoj“, istakao je Miloš Ivanović iz Prnjavora.

On je došao je na pomen u Donju Gradinu zajedno sa predstavicima Udruženja Romkinja “Romani ćei” iz Prnjavora .

„Mladi treba da upoznaju istoriju stradanja ne samo Roma, već i Srba i Jevreja i drugih naroda koji su stradali u Drugom svjetskom ratu. Možda bi o tome trebalo govoriti više i češće, prije svega u školama“, ističe Miloš za romski portal.

Cilj organizatora je da narednih godina obilježavanju ovog važnog datuma prisustvuje veći broj zvaničnika, ali i pripadnika romske populacije. Indira Bajramović  iz Ženske romske mreže „Uspjeh“, kazala je da je još uvijek nedovoljan broj, pogotovo Roma, koji su danas došli u Donju Gradinu da odaju počasti za toliki broj žrtava.

Larisa Kovačević programska predstavnica Udruženja žena Romkinnja „Bolja budućnost“ iz Tuzle , kaže da je prvi put posjetila Spomen područje Donja Gradina  i odala počast svim stradalim žrtvama, posebno Romima i Romkinjama.

„Nisam imala ranije priliku da ovdje dođem. Mnogo me je sve ovo što sam vidjela i čula tokom istorijskog časa potreslo. Zapravo, ono što me je posebno pogodilo jeste da su Romi unutar logora Jasenovac bili smješteni u posebnom logoru za Rome, što znači da se i u tom vremenu stradanja gledalo da ih tretiraju kao najniži sloj ljudi“, rekla je Larisa.

Foto: Udar

Larisa kaže da u njihovom udrženju i tokom drugih manifestacija govore o genocidu nad Romima.

„Vjerujemo da ćemo i naredne godine sa jednom mlađom generacijom Roma doći 2. avgusta u Donju Gradinu da i oni  imaju priliku da čuju o stradnjima Roma tokom Drugog svjetskog rata“, rekla je Kovačević.

Obilježavanju Dana sjećanje na stradanje Roma tokom Drugog svjetskog rata prisustvovali  su predsjedavajući Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH Ognjen Tadić i predsjedavajući Zajedničke komisije parlamenta BiH za ljudska prava, Borislav Bojić. Bojić je ukazao na neophodnost obilježavanja ovog datuma i istakao „da treba pružiti podršku romskim udruženjima, kako bi se ovo obilježavanje moglo organizovati na višem nivou“.

(portal-udar.net)