Razbijane ružnih stereotipa o Romima

1695

Kroz historiju Romi su izbjegavani i omalovažavani. Ciljano su likvidirani od strane nacista tokom Drugog svjetskog rata. Danas 12 miliona Roma u Europi i dalje trpi socijalnu isključenost zbog lošeg obrazovanja, visoke nezaposlenosti, siromaštva i predrasuda. Ružni stereotipi i stigme i dalje se vežu za Rome (ili kako ih često zovu Cigane), ali postoje mjesta u Europi gdje ljudi pronalaze načine da okončaju ovu historijsku ružnoću.

Kako je Rick Lyman ovog mjeseca objavio u The Timesu, selo Spissky Hrhov u Slovačkoj pokazuje šta se može učiniti. Prije dvije decenije mogućnosti zapošljavanja su nestajale i broj stanovnika se smanjio, ostavljajući veći procenat Roma. Selo je odlučilo da prihvati svoje stanovnike Rome i stvorili su društvena preduzeća da ih zaposle što im je pomoglo da izgrade pristojne domove. U to vrijeme, Romi Spisskog Hrhova su živili u barakama, a mnogo djece je pohađalo nastavu u segregiranim školama. Danas imaju poslove i žive u kućama sa tekućom vodom i strujom. Djeca više ne pohađaju posebne  škole, a tri Roma iz sela su na fakultetu.

Iz Francuske prenosimo jednu drugačiju priču o diskriminaciji Roma. Na zadnjim izborima krajem septembra, Anina Ciuciu, 27-godišnja Romkinja, se bori za mjesto u Senatu. Kada je imala 7 godina, njeni roditelji su izbjegli diskriminaciju u Rumuniji i preselili se u Francusku, gdje 67 posto romske djece ne pohađa školu, često zbog birokratskih poteškoća. Na sreću mlade Ciuciu, njen nastavnik je pružio potrebnu stalnu adresu kako bi nastavila sa obrazovanjem. Studirala je pravo na prestižnom fakultetu Sorboni.

Ako bude izabrana,  Ciuciu bi bila prva Romkinja koja bi bila u francuskom Senatu. Za novinare iz Francuske 24, rekla je da je to “jak simbol, čak historijski“.  Ona će se zalagati za obezbjeđivanje pristojnog stanovanja za Rome u Francuskoj. Takođe, nastojaće da utiče da se izmijene uredbe koje zahtijevaju stalnu adresu da bi neko pohađao školu, te na taj način pomoći romskoj djeci da steknu obrazovanje koje im treba da poboljšaju svoje živote.

U 2013. godini Manuel Valls, koji je tada bio ministar unutrašnjih poslova i postao premijer, opravdao je deportovanje Roma iz Francuske rekavši da “imaju način života koji je veoma različiti od našeg i jasno su u sukobu sa francuskim društvom“.

Kao što pokazuju primjeri Spiskog Hrhova i Anine Ciuciu, jedina stvar koja sprječava Rome da budu produktivni europski građani su predrasude kao što ih ima bivši ministar Valls.

Tekst preuzet sa New York Times //mobile.nytimes.com/2017/09/22/opinion/roma-stereotypes.html?_r=0&referer=http%3A%2F%2Fm.facebook.com%2F

Priredila Aldijana Musli